Α΄. Κείμενο: Ηλιοβασίλεμα, Κώστας Κρυστάλλης

 

Πίσω από μακρινές κορφές ο ήλιος βασιλεύει,

και τ’ ουρανού τα σύνορα χίλιες βαφές αλλάζουν,

πράσινες, κόκκινες, ξανθές, ολόχρυσες, γαλάζες,

κι ανάμεσά τους σκάει λαμπρός λαμπρός ο Αποσπερίτης.

Την πύρη του καλοκαιριού την σβηεί γλυκό αγεράκι

που κατεβάζουν τα βουνά, που φέρνουν τ’ ακρογιάλια.

Ανάρια τα κλωνάρια του κουνάει ο γερο-πεύκος,

και πίνει και ρουφάει δροσιά κι αχολογάει και τρίζει,

η βρύση η χορταρόστρωτη δροσίζει τα λουλούδια,

και μ’ αλαφρό μουρμουρητό γλυκά τα νανουρίζει·

θολώνει πέρα η θάλασσα, τα ριζοβούνια ισκιώνουν,

τα ζάλογκα μαυρολογούν, σκύβουν τα φρύδια οι βράχοι,

κι οι κάμποι γύρου οι απλωτοί πράσινο πέλαο μοιάζουν.

Απ’ όξω, από τα οργώματα, γυρνούνε οι ζευγολάτες,

ηλιοκαμένοι, ξέκοποι, βουβοί, αποκαρωμένοι,

με τους ζυγούς, με τα βαριά τ’ αλέτρια φορτωμένοι,

και σαλαγούν από μπροστά τα δυο καματερά τους,

τρανά, στεφανοκέρατα, κοιλάτα, με μακριά τραχηλιά τραχηλάτα,

«Oώ! φωνάζοντας, οώ! Μελισσηνέ, Λαμπίρη»·

κι αργά τα βόδια περπατούν και πού και πού μουγκρίζουν.

Γυρνούνε από τα έργα τους οι λυγερές, γυρνούνε

με τα ζαλίκια αχ τη λογγιά, με τα σκουτιά αχ το πλύμα,

με τες πλατιές των τες ποδιές σφογγίζοντας τον ίδρω·

και σ’ όποιο δέντρο κι αν σταθούν, σ’ όποιο κοντρί ακουμπήσουν,

εις το μουρμούρι του κλαριού, εις τη θωριά του βράχου

γλυκόν γλυκό και πρόσχαρον χαιρετισμό ξανοίγουν:

«Γεια και χαρά στον κόσμο μας, στον όμορφό μας κόσμο!»

 

Β΄. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

 

 

1. Να περιγράψετε τις συνθήκες εργασίας των ανδρών και των γυναικών της υπαίθρου με βάση το ποίημα.

5 μονάδες

 

2. α. Να χωρίσετε το κείμενο σε ενότητες και να δώσετε έναν πλαγιότιτλο για την καθεμιά.

2 μονάδες

 

β. Ο ποιητής χρησιμοποιεί την τεχνική της περιγραφής. Υποθέστε ότι σας ζητούν να ζωγραφίσετε έναν πίνακα βάζοντας μέσα έξι εικόνες. Με βάση το κείμενο ποιες εικόνες θα επιλέγατε;

3 μονάδες

 

3. α. Σε ποια γλώσσα είναι γραμμένο το ποίημα, ποια μέρη του λόγου χρησιμοποιούνται περισσότερο και γιατί;

3 μονάδες

 

   β. Στους τέσσερις πρώτους στίχους να βρείτε τέσσερα διαφορετικά σχήματα λόγου (εκφραστικά μέσα).

2 μονάδες

 

4. Ποια συναισθήματα γεννά στα πρόσωπα και στον ίδιο τον ποιητή η ομορφιά της ελληνικής φύσης;

5 μονάδες

 

 

Βαρσαμίδου Ιωάννα, Φιλόλογος 1ου Γυμνασίου Ορεστιάδας