Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Ισοκράτης, Προς Δημόνικον, 50-52

 

Ο Ισοκράτης με τη μορφή επιστολής απευθύνεται προς τον Δημόνικο, τον γιο του Κύπριου φίλου του Ιππόνικου και του δίδει πρακτικές συμβουλές και ηθικά παραγγέλματα.

 

Ζεὺς γὰρ Ἡρακλέα καὶ Τάνταλον γεννήσας, ὡς οἱ μῦθοι λέγουσι καὶ πάντες πιστεύουσι, τὸν μὲν διὰ τὴν ἀρετὴν ἀθάνατον ἐποίησε, τὸν δὲ διὰ τὴν κακίαν ταῖς μεγίσταις τιμωρίαις ἐκόλασεν. οἷς δεῖ παραδείγμασι χρωμένους ὀρέγεσθαι τῆς καλοκαγαθίας, καὶ μὴ μόνον τοῖς ὑφ᾽ ἡμῶν εἰρημένοις ἐμμένειν, ἀλλὰ καὶ τῶν ποιητῶν τὰ βέλτιστα μανθάνειν, καὶ τῶν ἄλλων σοφιστῶν, εἴ τι χρήσιμον εἰρήκασιν, ἀναγιγνώσκειν. ὥσπερ γὰρ τὴν μέλιτταν ὁρῶμεν ἐφ᾽ ἅπαντα μὲν τὰ βλαστήματα καθιζάνουσαν, οὕτω δεῖ καὶ τοὺς παιδείας ὀρεγομένους μηδενὸς μὲν ἀπείρως ἔχειν, πανταχόθεν δὲ τὰ χρήσιμα συλλέγειν. μόλις γὰρ ἄν τις ἐκ ταύτης τῆς ἐπιμελείας τὰς τῆς φύσεως ἁμαρτίας ἐπικρατήσειεν.

--------------------------------------------------------------------------------

ἐμμένω: μένω σταθερός

βλαστήματα: κλωνάρια

μηδενὸς ἀπείρως ἔχω: τίποτα δεν αφήνω αδοκίμαστο

μόλις ή μόγις (μόγος), επίρρ.: με μόχθο και κόπο, δηλ. δύσκολα

ἁμαρτία (ἁμαρτάνω): αποτυχία, λάθος, σφάλμα

 

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

 

Γ1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του παρακάτω αποσπάσματος: «Ζεὺς γὰρ [...] ἀναγιγνώσκειν».

Μονάδες 10

 

Γ2. Για ποιο λόγο ο Ισοκράτης αναφέρει το παράδειγμα της μέλισσας;

Μονάδες 10

 

Γ3. α. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται:

Ζεὺς: τη γενική ενικού αριθμού

μεγίσταις: τη δοτική πληθυντικού αριθμού του ιδίου γένους στον συγκριτικό βαθμό

ἀθάνατον: τη δοτική πληθυντικού αριθμού στο ίδιο γένος

ἡμῶν: τη γενική ενικού αριθμού του ιδίου προσώπου

τι: την αιτιατική πληθυντικού αριθμού στο ίδιο γένος

Μονάδες 5

 

Γ3. β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται:

λέγουσι: το β΄ενικό πρόσωπο της οριστικής παρακειμένου στην ίδια φωνή

ἐποίησε: το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής ενεστώτα στην ίδια φωνή

χρωμένους: το γ΄ ενικό πρόσωπο του παρατατικού

μανθάνειν: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο της προστακτικής αορίστου β΄ της ίδιας φωνής

ἔχειν: το β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής αορίστου β΄ της ίδιας φωνής

Μονάδες 5

         

Γ4. α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τις παρακάτω λέξεις ή φράσεις:

διὰ τὴν ἀρετὴν, τιμωρίαις, παραδείγμασι, ὀρέγεσθαι, καθιζάνουσαν

Μονάδες 5

 

Γ4. β. «εἴ τι χρήσιμον εἰρήκασιν, ἀναγιγνώσκειν»

Να αναγνωρίσετε τον υποθετικό λόγο και να τον μετατρέψετε σε λόγο που να δείχνει κάτι το προσδοκώμενο.

Μονάδες 5