Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Κ.Π.Καβάφης, Στα 200 π.Χ.

 

«Αλέξανδρος Φιλίππου και οι Έλληνες πλην Λακεδαιμονίων»

Μπορούμε κάλλιστα να φανταστούμε

πως θ’ αδιαφόρησαν παντάπασι στη Σπάρτη

για την επιγραφήν αυτή. «Πλην Λακεδαιμονίων»,

μα φυσικά. Δεν ήσαν οι Σπαρτιάται

για να τους οδηγούν και να τους προστάζουν

σαν πολυτίμους υπηρέτας. Άλλωστε

μια πανελλήνια εκστρατεία χωρίς

Σπαρτιάτη βασιλέα γι’ αρχηγό

δεν θα τους φαινόταν πολλής περιωπής.

Α βεβαιότατα « πλην Λακεδαιμονίων».

Είναι κι αυτή μια στάσις. Νιώθεται.

Έτσι, πλην Λακεδαιμονίων στον Γρανικό

και στην Ισσό μετά και στην τελειωτική

την μάχη, όπου εσαρώθη ο φοβερός στρατός

που στ’ Άρβηλα συγκέντρωσαν οι Πέρσαι:

που απ’ τ’ Άρβηλα ξεκίνησε για νίκην, κι εσαρώθη.

Κι απ’ την θαυμάσια πανελλήνιαν εκστρατεία

τη νικηφόρα, την περίλαμπρη,

την περιλάλητη, την δοξασμένη

ως άλλη δεν δοξάστηκε καμμιά,

την απαράμιλλη: βγήκαμ’ εμείς

ελληνικός καινούριος κόσμος μέγας.

Εμείς, οι Αλεξανδρείς, οι Αντιοχείς,

οι Σελευκείς, κι οι πολυάριθμοι

επίλοιποι Έλληνες Αιγύπτου και Συρίας,

κι οι εν Μηδία, κι οι εν Περσίδι, κι όσοι άλλοι.

Με τες εκτεταμένες επικράτειες,

με την ποικίλη δράση των στοχαστικών προσαρμογών.

Και την Κοινήν Ελληνική Λαλιά

ως μέσα στη Βακτριανή την πήγαμε, ως τους Ινδούς.

Για Λακεδαιμονίους να μιλούμε τώρα!

 

Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

 

1. α. Γιατί οι Σπαρτιάτες έλειπαν από την πανελλήνια εκστρατεία; Ποιον όρο έθεταν, για να συμμετέχουν στον πόλεμο;

                                                                (Μονάδες 2,5)

  

β. Ποιες στρατιωτικές επιτυχίες σημείωσε η εκστρατεία και ποιο ήταν το γενικότερο αποτέλεσμα;

                                                                (Μονάδες 2,5)

 

2. Να χωρίσετε το κείμενο σε ενότητες και να δώσετε από έναν πλαγιότιτλο σε κάθε μία.

                                                                (Μονάδες 5)

  

3. α. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες

1. Το ποίημα έχει ζευγαρωτή ομοιοκαταληξία

2. Το ποίημα είναι γραμμένο στην καθαρεύουσα

3. Το ποίημα ανήκει στα ιστορικά ποιήματα του Καβάφη

4. Μιλάει για ένα γεγονός που συνέβη πολύ πριν από την εποχή του

5. Στο κείμενο υπάρχουν τρία χρονικά επίπεδα

6. Οι σκέψεις του ομιλητή έχουν αφορμή την ανάγνωση της επιγραφής του Αλεξάνδρου

                                                               (Μονάδες 2,5)

 

β. Ποια επίθετα χρησιμοποιεί ο ποιητής για να περιγράψει την εκστρατεία;

                                                                  (Μονάδες 2,5)

    

4. Αφού διαβάσετε το ποίημα «Στα 200 π.Χ.» και το ποίημα «Ποσειδωνιάται» να βρείτε τη διαφορά σε σχέση με την ελληνική γλώσσα.

 

Κ. Π. Καβάφης: Ποσειδωνιάται

Την γλώσσαν την ελληνικήν οι Ποσειδωνιάται

εξέχασαν τόσους αιώνας ανακατευμένοι

με Τυρρηνούς και με Λατίνους κι άλλους ξένους.

Το μόνο που τους έμενε προγονικό

ήταν μια ελληνική γιορτή, με τελετές ωραίες,

με λύρες και με αυλούς, με αγώνας και στεφάνους.

Κι είχαν συνήθειο προς το τέλος της γιορτής

τα παλαιά τους έθιμα να διηγούνται

και τα ελληνικά ονόματα να ξαναλένε.

που μόλις πια τα καταλάμβαναν ολίγοι.

Και πάντα μελαγχολικά τελείων’ η γιορτή τους.

Γιατί θυμούνταν που κι αυτοί ήσαν Έλληνες-

Ιταλιώται έναν καιρό κι αυτοί,

και τώρα ξέπεσαν, πώς έγιναν,

να ζουν και να μιλούν βαρβαρικά

βγαλμένοι- ω συμφορά!- απ’ τον ελληνισμό.

                                                                            (Μονάδες 5)

 

Μηλιάδου Αλεξάνδρα, Φιλόλογος Λ.Τ. Μεταξάδων