ΑΡΧΙΚΗ Β΄ Γυμνασίου Αρχαία από το πρωτότυπο. Το τέχνασμα του Θεμιστοκλή

mikros apoplous    perseus

wikisource 1    bibliotheca augustana

tlg    mythologia 1

liddell scott_lexicon    liddel scott_1

PDF Εκτύπωση E-mail

ΚΕΙΜΕΝΑ

Α. Το τέχνασμα του Θεμιστοκλή

 

Ἀλλ' ἐπεὶ τῶν πολεμίων ὁ στόλος τῇ Ἀττικῇ κατὰ τὸ Φαληρικὸν προσφερόμενος τοὺς πέριξ ἀπέκρυψεν αἰγιαλούς, πάλιν ἐπάπταινον οἱ Πελοποννήσιοι πρὸς τὸν Ἰσθμόν. Ἔνθα δὴ ὁ Θεμιστοκλῆς ἐβουλεύετο καὶ συνετίθει τὴν περὶ τὸν Σίκιννον πραγματείαν. Ἦν δὲ τῷ μὲν γένει Πέρσης ὁ Σίκιννος, αἰχμάλωτος, εὔνους δὲ τῷ Θεμιστοκλεῖ καὶ τῶν τέκνων αὐτοῦ παιδαγωγός. Τοῦτον ἐκπέμπει πρὸς τὸν Ξέρξην κρύφα, κελεύσας λέγειν ὅτι Θεμιστοκλῆς ὁ τῶν Ἀθηναίων στρατηγὸς αἱρούμενος τὰ βασιλέως ἐξαγγέλλει πρῶτος αὐτῷ τοὺς Ἕλληνας ἀποδιδράσκοντας, καὶ διακελεύεται ἐν ᾧ ταράττονται τῶν πεζῶν χωρὶς ὄντες ἐπιθέσθαι καὶ διαφθεῖραι τὴν ναυτικὴν δύναμιν. Ταῦτα δ' ὁ Ξέρξης ὡς ἀπ' εὐνοίας λελεγμένα δεξάμενος, ἥσθη καὶ εὐθὺς ἐξέφερε πρὸς τοὺς ἡγεμόνας τῶν νεῶν διακοσίαις ναυσὶν ἀναχθέντας ἤδη διαζῶσαι τὰς νήσους, ὅπως ἐκφύγοι μηδεὶς τῶν πολεμίων.

Πλούταρχος, Βίοι Παράλληλοι, Θεμιστοκλῆς 12.2-6 (διασκευή)

 

Β. Παράλληλο κείμενο

 

Θεμιστοκλῆς ἐναυλόχει περὶ Σαλαμῖνα· τοῖς Ἕλλησιν ἐδόκει φεύγειν, Θεμιστοκλεῖ ναυμαχεῖν ἐν στενῇ θαλάσσῃ. Ὡς δὲ μένειν οὐκ ἔπειθεν, ἦν αὐτῷ Σίκιννος εὐνοῦχος παιδαγωγὸς τοῖν παίδοιν, νύκτωρ τὸν Σίκιννον τοῦτον ὡς βασιλέα πέμπει μηνύσοντα κατ’ εὔνοιαν δὴ ὅτι ἀποδιδράσκει τὸ Ἑλληνικόν· ἀλλὰ ναυμάχει. Πείθεται βασιλεὺς καὶ ναυμαχεῖ, καὶ τὸ πλῆθος τῶν τριήρων συνέτριψεν ἡ στενὴ θάλασσα· οἱ δὲ Ἕλληνες ἄκοντες ἐνίκησαν τῇ σοφίᾳ τοῦ στρατηγοῦ.

Πολύαινος, Στρατηγήματα 1.30.3

 

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

 

Α. α. Να συμπληρώσετε τις πτώσεις που σας ζητούνται:

τῆ μητρί:          ονομαστική ενικού

τοὺς ἡγεμόνας: δοτική πληθυντικού

τόν εὐσεβῆ:     γενική ενικού

αἷς:                   αιτιατική ενικού

μέγαν:             γενική πληθυντικού

 

                                                                                             Μονάδες 2,5

 

Α. β. Να συμπληρώσετε τους ρηματικούς τύπους που σας ζητούνται:

ἐκπέμπω: β΄ ενικό πρόσωπο υποτακτικής, ευκτικής, προστακτικής ενεστώτα.

τρίβομαι: γ΄ ενικό πρόσωπο υποτακτικής, ευκτικής, προστακτικής αορίστου

πείθομαι: χρονική αντικατάσταση στο β΄ πληθυντικό πρόσωπο της ευκτικής

 

Μονάδες 2,5

 

Β. α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τις υπογραμμισμένες λέξεις:

ὁ θεός ἔδωκε τοῖς ἀνθρώποις τόν λόγον

προσήκει τοῖς πολίταις πείθεσθαι τῷ ἄρχοντι

Ἀγησίλαος οὔποτε ἔληγε θύων

Μονάδες 2,5

 

 

Β. β. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους υπογραμμισμένους ονοματικούς και επιρ-ρηματικούς προσδιορισμούς:

ἀνδρῶν ἐπιφανῶν πᾶσα γῆ τάφος είναι

ὁ κοινός ἰατρός θεραπεύσει σε, ὁ χρόνος

ἀφικνοῦνται εἰς Κερασοῦντα, πόλιν ἐπί θαλάττῃ

Μονάδες 2,5

 

 

Γ. α. Να αντιστοιχίσετε τις λέξεις της στήλης Α με τις συνώνυμές τους της στήλης Β.

 

ΣΤΗΛΗ Α

ΣΤΗΛΗ Β

καλλιεπής

υπόκοσμος

κόσμιος

ευπρεπής

πεισματάρης

ευφραδής

φυγάς

καλοπροαίρετος

 

γυρολόγος

 

αδιάλλακτος

 

εξόριστος

 

Μονάδες 2

 

Γ. β. Με τα συνθετικά μέρη που σας δίνονται να σχηματίσετε σύνθετες λέξεις της αρχαίας ελληνικής γλώσσας:

νίκη + φέρω

φεύγω + δίκη

μέγας + πρέπω

μήτηρ + πόλις

Μονάδες 2

 

Δ. α. Ποιο μήνυμα μετέφερε ο Σίκκινος στον Ξέρξη για λογαριασμό του Θεμιστοκλή;

Μονάδες 2

 

Δ. β. Πώς αντέδρασε ο Πέρσης βασιλιάς σε όσα του διαμήνυσε ο Θεμιστοκλής;

Μονάδες 2

 

 

Δ. γ. Να γίνει σύγκριση των δύο παραπάνω κειμένων, εντοπίζοντας τις ομοιότητες και τις διαφορές τους.

Μονάδες 2

 

Θεοχαρίδου Δήμητρα, Συμεωνίδου Βασιλική, Φιλόλογοι 1ου Γυμνασίου Ορεστιάδας