ΑΡΧΙΚΗ Γ΄ Γυμνασίου Αρχαία από το πρωτότυπο. Ένα παράδειγμα σεβασμού προς τους γονείς

mikros apoplous    perseus

wikisource 1    bibliotheca augustana

tlg    mythologia 1

liddell scott_lexicon    liddel scott_1

PDF Εκτύπωση E-mail

 ΚΕΙΜΕΝΑ

Α. Ένα παράδειγμα σεβασμού προς τους γονείς


Λέγεται γον ν Σικελί γρ κα μυθωδέστερόν στιν, λλ’ ρμόσει κα νν πασι τος νεωτέροις κοσαι) κ τς Ατνης ύακα πυρς γενέσθαι· τοτον δ εν φασιν πί τε τν λλην χώραν, κα δ κα πρς πόλιν τιν τν κε κατοικουμένων. Τος μν ον λλους ρμσαι πρς φυγήν, τν ατν σωτηρίαν ζητοντας, να δέ τινα τν νεωτέρων, ρντα τν πατέρα πρεσβύτερον ντα κα οχ δυνάμενον ποχωρεν, λλ γκαταλαμβανόμενον π το πυρός, ράμενον φέρειν. Φορτίου δ’ ομαι προσγενομένου κα ατς γκατελήφθη. θεν δ κα ξιον θεωρσαι τ θεον, τι τος νδράσιν τος γαθος εμενς χει. Λέγεται γρ κύκλ τν τόπον κενον περιρρυναι τ πρ κα σωθναι τούτους μόνους, φ’ ν κα τ χωρίον τι κα νν προσαγορεύεσθαι τν εσεβν χρον· τος δ ταχεαν τν ποχώρησιν ποιησαμένους κα τος αυτν γονέας γκαταλιπόντας παντας πολέσθαι.

 

Λυκοργος, Κατ Λεωκράτους 95-96

 

Β. Παράλληλο κείμενο

 

Τν δ λλήνων ποσπόνδους τούτους φέντων, κα συγχωρησάντων κάστ λαβεν σα δύναιτο τν δίων, ο μν λλοι πάντες ργυρον χρυσν τινα τς λλης πολυτελείας λαβον, Ανείας δ τν πατέρα γεγηρακότα τελέως ράμενος π τος μους ξήνεγκεν. φ’ θαυμασθες π τν λλήνων λαβεν ξουσίαν πάλιν βούλοιτο τν οκοθεν κλέξασθαι. νελομένου δ ατο τ ερ τ πατρα, πολ μλλον παινεθναι συνέβη τν ρετήν, κα παρ πολεμίων πισημασίας τυγχάνουσαν. φαίνετο γρ νρ ν τος μεγίστοις κινδύνοις πλείστην φροντίδα πεποιημένος τς τε πρς γονες σιότητος κα τς πρς θεος εσεβείας.

 

Διόδωρος Σικελιώτης, Βιβλιοθήκη 7.4.1-4

 

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

 

Α. Να μεταφράσετε στη νέα ελληνική το παρακάτω χωρίο από το κείμενο Α: «Λέγεται γον ... κα ατς γκατελήφθη».

 

Μονάδες 4

 

Β. α. Να συμπληρώσετε τους τύπους που ζητούνται:

σωθναι: το β΄ ενικό πρόσωπο οριστικής και υποτακτικής του παθητικού αορίστου

ρντα: το γ΄ ενικό πρόσωπο ευκτικής και προστακτικής ενεστώτα ενεργητικής φωνής

γενέσθαι: το β΄ πληθυντικό πρόσωπο οριστικής και υποτακτικής του αορίστου β΄

ποιησαμένους: το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο ευκτικής και προστακτικής ενεστώτα μέσης φωνής

ποχωρεν: το α΄ πληθυντικό πρόσωπο οριστικής και υποτακτικής ενεστώτα ενεργητικής φωνής.

Μονάδες 2

 Β. β. Να συμπληρώσετε τους τύπους που ζητούνται:

παῖς: δοτική ενικού

ναῦς: δοτική πληθυντικού

χείρ: αιτιατική πληθυντικού

γυνή: κλητική ενικού

εὐσεβῶν: γενική πληθυντικού στο συγκριτικό βαθμό (αρσενικό γένος)

νεωτέροις: δοτική πληθυντικού στον υπερθετικό βαθμό (αρσενικό γένος)

Μονάδες 2

 

Γ. α. Να αναγνωρίσετε τις δευτερεύουσες προτάσεις που ακολουθούν (είδος, εισαγωγή, εκφορά, συντακτικός ρόλος).

 

1. Δίκαιος γίγνου, ἵνα καί δικαίων τυγχάνῃς

 

2. Καί λεγον οἱ θηναῖοι ταῦτα, ὅτι οὐκ ὀρθῶς αἱ σπονδαί γένοιντο

 

3. Φοβεῖται μή τά ἔσχατα πάθῃ

 

4. Κῦρος ἦν φιλοτιμότατος, ὥστε πάντα πόνον ὑπομένειν

Μονάδες 2

 

 

Γ. β. Στις προτάσεις που ακολουθούν να μετατραπεί η ενεργητική σύνταξη σε παθητική και το αντίστροφο.

 

1. Οἱ κατήγοροι πεισαν τούς δικαστάς

 

2. Οὗτος ἐτιμωρήθη ὑπό τῶν πολεμίων

Μονάδες 2

 

 

Δ. α. Να σχηματίσετε σύνθετες λέξεις της ν.ε. με α΄ συνθετικό το επίρρημα ευ ή το μόριο δυσ- που να αποδίδουν τις παρακάτω φράσεις:

 

1. αυτός που είναι δύσκολο να επιλυθεί:  

2. αυτός που ηχεί ευχάριστα:  

3. αυτός που κινείται με δυσκολία:

4. αυτός που είναι εύκολος στη χρήση του:

Μονάδες 2

 

Δ. β. Με ποιες λέξεις του κειμένου Α έχουν ετυμολογική συγγένεια οι λέξεις:

 

ζητιάνος:

Ανδρέας:

λιποθυμία:

αόρατος:

Μονάδες 2

 

Ε. α. Γιατί ο ρήτορας συμπεραίνει ότι ο θεός βοηθά τους καλούς ανθρώπους;

 

Μονάδες 2

 

Ε. β. Ποιο είναι το κοινό χαρακτηριστικό ανάμεσα στον Αινεία, για τον οποίο γίνεται λόγος στο χωρίο από το παράλληλο κείμενο, και στον πρωταγωνιστή του κειμένου;

 

Μονάδες 2

 

Ζουπίδης Στέφανος, Σαλικίδου Χριστιάνα, Φιλόλογοι 1ου Γυμνασίου Ορεστιάδας