Ξενοφών, Κύρου Ανάβασις. Η υπόθεση του έργου

 

Το έργο αυτό είναι η αφήγηση της εκστρατείας των Μυρίων (401-400 π.Χ.). Ο Κύρος ο νεότερος αποφάσισε να εκθρονίσει τον βασιλιά αδελφό του Αρταξέρξη. Με στρατό, μεταξύ των οποίων ήταν 13.000 (μύριοι = 10.000) Έλληνες, ξεκίνησε από τις Σάρδεις για τη Βαβυλώνα. Η μάχη έγινε στα Κούναξα της Μεσοποταμίας. Σ’ αυτή σκοτώθηκε ο Κύρος και έτσι η εκστρατεία δεν είχε πλέον κανένα νόημα. Οι βάρβαροι συμπολεμιστές των Ελλήνων συνθηκολόγησαν και έτσι έμειναν οι Μύριοι αβοήθητοι στη μέση του εχθρικού περσικού κράτους.

Στην πορεία τους από τα βάθη της Ασίας προς τα παράλια, εν μέσω επιθέσεων και παγίδων, αφού δολοφονήθηκαν με δόλο του Τισσαφέρνη οι στρατηγοί των Ελλήνων, ανέλαβε ο Ξενοφών ως ένας από τους νέους στρατηγούς να οδηγήσει τον στρατό στην πατρίδα. Η υποχώρηση αυτή και η σωτηρία 8.000 στρατιωτών περιγράφεται σ’ αυτό το ιστορικό έργο, που χωρίζεται σε 8 βιβλία.