ΚΕΙΜΕΝΟ: Το δελτίο ειδήσεων

 

Το κείμενο αυτό θα μπορούσε να είναι επιστολή προς τους συντάκτες ειδήσεων των τηλεοπτικών καναλιών και των ραδιοφωνικών σταθμών, καθώς και προς εκείνους οι οποίοι διαμορφώνουν την πολιτική ειδήσεων. Εκφράζει ερωτήματα και απορίες που έχω την εντύπωση πως είναι όχι μόνο δικές μου αλλά και πολλών άλλων. Φυσικά δεν περιμένω απάντηση, αλλά μερικές φορές και η διατύπωση ενός ερωτήματος έχει τη σημασία της.

 

Ας υποθέσουμε ότι δεν γνωρίζουμε τίποτε για την Ελλάδα, ότι είμαστε επισκέπτες για μία εβδομάδα, προερχόμενοι από μια άλλη χώρα στην οποία δεν υπάρχει καμία πληροφορία για την ελληνική κοινωνία. Ας υποθέσουμε ακόμη ότι παρακολουθούμε καθημερινά όλα τα δελτία ειδήσεων της τηλεόρασης και του ραδιοφώνου, και στο τέλος της επίσκεψής μας θέταμε στον εαυτό μας εύλογα ερωτήματα όπως αυτά: Τι συμβαίνει σ’ αυτή τη χώρα; Πώς είναι οι Έλληνες; Με τι ασχολούνται αυτοί οι άνθρωποι; Νομίζω ότι ο αντικειμενικός παρατηρητής θα έδινε τις εξής περίπου απαντήσεις.

 

­- «Στην Ελλάδα υπάρχουν μόνο πολιτικοί, δημοσιογράφοι, ηθοποιοί, εγκληματίες, πόρνες, ανώμαλοι και πολλοί ανισόρροποι άνθρωποι. Μπορεί να υπάρχουν μερικές άλλες ομάδες ανθρώπων, αλλά ασφαλώς δεν υπάρχουν εργάτες, δεν υπάρχουν αγρότες, γενικά δεν υπάρχουν εργαζόμενοι και κυρίως δεν υπάρχουν επιστήμονες».

 

­- «Οι πολιτικοί δεν συνομιλούν μεταξύ τους παρά σπανίως, συνήθως διαπληκτίζονται μπροστά στις κάμερες της τηλεόρασης και όταν δεν διαπληκτίζονται χασκογελούν πανευτυχείς. Στη Βουλή οι βουλευτές πηγαίνουν σπανίως και όταν πηγαίνουν ένας μιλάει και πέντε-έξι τον ακούν. Όταν όμως πηγαίνει στη Βουλή ο πρωθυπουργός, τότε πάνε όλοι οι βουλευτές. Παραμένει μυστήριο ο τρόπος με τον οποίο ψηφίζονται οι νόμοι».

 

­- «Φαίνεται πως οι πιο έξυπνοι και μορφωμένοι άνθρωποι σε αυτή τη χώρα είναι οι ηθοποιοί και κάτι τραγουδιστές και τραγουδίστριες που τραγουδάνε μάλλον τούρκικους σκοπούς και ταυτόχρονα κουνάνε την κοιλιά τους. Αυτοί οι άνθρωποι φαίνεται πως τα ξέρουν όλα, από πολιτική ως θεολογία, από ψυχολογία ως αστρολογία και αστρονομία. Βέβαια δεν είναι φανερό αν ξέρουν τίποτε από θέατρο, από κινηματογράφο ή από μουσική, όμως για όλα τα άλλα είναι ενημερωμένοι και εκφράζουν τη γνώμη τους χωρίς να διατηρούν επιφυλάξεις περί της ορθότητάς της».

 

­- «Η Ελλάδα είναι μια παράξενη χώρα, διότι ενώ έχει πολιτικούς, υπουργούς και πρωθυπουργό, φαίνεται πως κυβερνούν οι δημοσιογράφοι. Αυτοί δίνουν και παίρνουν τον λόγο, αυτοί λένε ποιος έχει δίκιο, ποιος άδικο, αυτοί επιπλήττουν εκείνους που παρεκτρέπονται, αυτοί δικάζουν, αυτοί λένε τι είναι καλό και τι κακό. Μιλούν πιο πολύ από όλους και κανείς δεν τους διακόπτει. Όλα δείχνουν ότι οι δημοσιογράφοι έχουν την εξουσία».

 

­- «Είναι επίσης ενδιαφέρουσα η πρακτική των Ελλήνων να παρουσιάζουν στην τηλεόρασή τους πολύ περισσότερο τους εγκληματίες τους, τις πόρνες και τους ανώμαλους απ’ ό,τι τους κυβερνήτες τους. Θα έλεγε κανείς ότι κατά κάποιον τρόπο οι άνθρωποι αυτοί, δηλαδή οι εγκληματίες κλπ., είναι σχεδόν αγαπητοί. Έχουν στη διάθεσή τους τα μέσα ενημέρωσης για να εκφράσουν απόψεις μέσω των δικηγόρων τους, οι εισαγγελείς τούς δίνουν άνεση χρόνου για να απολογηθούν, και όταν συλλαμβάνονται τους καλύπτουν τα πρόσωπα για να μην αναγνωριστούν και στιγματιστούν. Φαίνεται ότι είναι αρκετά δημοφιλείς. Το ίδιο και οι ληστές τραπεζών. Ποτέ δεν τους συλλαμβάνουν».

 

Αν λοιπόν κάποιος από τους υποτιθέμενους επισκέπτες στη χώρα έβγαζε τα παραπάνω συμπεράσματα μετά την παρακολούθηση της ενημέρωσης που παρέχεται από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, θα είχε άδικο; Πιστεύω πως όχι. Εμείς όμως που ζούμε στην Ελλάδα γνωρίζουμε ότι η εικόνα αυτή είναι άκρως παραπλανητική, ανακριβής και διαστρεβλωτική! Γνωρίζουμε ότι σε αυτή τη χώρα υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι της δουλειάς και του μόχθου που κανείς δεν τους ξέρει, κανείς δεν κάνει κάτι γι’ αυτούς, κανείς δεν προβάλλει τις ανάγκες τους και κανείς δεν δίνει λύση στα προβλήματά τους. Με αυτούς γιατί δεν ασχολείται κανείς; Δεν είναι άξιοι προβολής; Το ερώτημα δεν έχει ρητορικό χαρακτήρα. Είναι σοβαρό και διεκδικεί απάντηση, η οποία όμως δεν φαίνεται να είναι πολύ εύκολη.

 

Πριν από πολλά χρόνια ρώτησα φίλο δημοσιογράφο του αστυνομικού ρεπορτάζ γιατί άλλαξε εφημερίδα και θυμάμαι ακόμη την έκπληξη που ένιωσα από την απάντησή του. Όταν δεν υπήρχε είδηση για έγκλημα, ο αρχισυντάκτης τού έλεγε «πήγαινε και σκότωσε εσύ κάποιον». Όσο χιουμοριστικά και αν θέλουμε να δούμε αυτή την απάντηση, είναι φανερό ότι κρύβει κάτι κακό, κάτι διαβολικό.

 

Οι παραπάνω σκέψεις δημιουργούν τις απορίες μου και τα ερωτήματα που θα έθετα στους συντάκτες των ειδήσεων. Δεν υπάρχουν τίμιοι Έλληνες; Δεν υπάρχουν ευτυχισμένες οικογένειες; Δεν υπάρχουν δημιουργικοί άνθρωποι; Δεν υπάρχουν νέοι με ιδανικά; Γιατί η ύπαρξή τους αγνοείται;

 

Άρθρο του Θεόδωρου Λιανού, Το Βήμα 08-11-1998

 

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

 

Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε (90-110 λέξεις).

Μονάδες 25

 

Β1. Να επαληθεύσετε ή να διαψεύσετε, με βάση το κείμενο, τις παρακάτω προτάσεις, γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό ή Λάθος:

α. Ο συγγραφέας γράφει στους διευθυντές των τηλεοπτικών σταθμών για να βελτιώσουν τα προγράμματά τους

β. Στη Βουλή οι νόμοι ψηφίζονται από την πλειοψηφία των βουλευτών

γ. Οι ηθοποιοί και κάτι τραγουδιστές είναι αμφίβολο αν γνωρίζουν από θέατρο και μουσική

δ. Οι δημοσιογράφοι επηρεάζουν και κατευθύνουν την πολιτική στην Ελλάδα

ε. Η τηλεόραση αποφεύγει να δείχνει εγκλήματα.

Μονάδες 10

 

Β2. Να βρείτε τα δομικά στοιχεία της έκτης παραγράφου (Η Ελλάδα είναι μια παράξενη χώρα ... οι δημοσιογράφοι έχουν την εξουσία) του κειμένου.

Μονάδες 5

 

Β3. α. Να γράψετε τα συνώνυμα των παρακάτω λέξεων:

διαμορφώνουν, αντικειμενικός, διαπληκτίζονται, παρεκτρέπονται, δημοφιλείς

Μονάδες 5

 

β. Να γράψετε τα αντώνυμα των παρακάτω λέξεων:

εκφράζει, σπανίως, συλλαμβάνονται, ενημερωμένοι, αγαπητοί

Μονάδες 5 

 

Β4. α. Από την τρίτη έως την έβδομη παράγραφο χρησιμοποιούνται παύλες και εισαγωγικά. Εισαγωγικά επίσης χρησιμοποιούνται στην ένατη παράγραφο. Να δικαιολογήσετε τη χρήση αυτών των σημείων στίξης.

Μονάδες 5

 

β. «Οι εισαγγελείς τούς δίνουν άνεση χρόνου για να απολογηθούν».

Να αναγνωρίσετε το είδος της σύνταξης (ενεργητική – παθητική) και να το μετατρέψετε στο άλλο είδος.

Μονάδες 5

 

Γ1. Η τηλεόραση ασκεί καταλυτική επίδραση, θετική και αρνητική, στους τηλεθεατές. Πώς, κατά τη γνώμη σας, θα μπορούσαν τα προβαλλόμενα προγράμματα της τηλεόρασης να είναι χρήσιμα σ’ αυτούς; (500-600 λέξεις).

Μονάδες 40